പത്മനാഭദാസനോ പ്രജാദാസനോ

പത്മനാഭദാസനോ പ്രജാദാസനോ

സുകുമാര്‍ അഴീക്കോട്

ദേശാഭിമാനി, 2011 നവംബര്‍ 11

എത്രയോ നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ മനുഷ്യദൃഷ്ടി ചെല്ലാത്ത അന്ധകാര ഗുഹയില്‍ കിടന്നിരുന്ന കനകാഭരണങ്ങളുടെയും രത്നാദികളുടെയും മേല്‍ തങ്ങള്‍ക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന ഇപ്പോഴത്തെ തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജാവിന്റെ അഭിപ്രായം നമുക്കൊന്ന് പരിശോധിച്ച് നോക്കാം. (സത്യം പറഞ്ഞാല്‍ ഔദ്യോഗികമായി ഇവര്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജാവോ, മഹാരാജാവോ ഒന്നുമല്ല രാജപ്രമുഖസ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തതോടുകൂടി വന്നു ചേര്‍ന്ന ഒരു മാറ്റം). പത്മനാഭദാസന്‍ തുടങ്ങിയ വിശേഷണങ്ങള്‍ക്ക് പരമ്പരാഗതമായ വിശ്വാസമോ വഴക്കമോ മാത്രമാണ് അടിസ്ഥാനം. പത്മനാഭദാസന്‍ എന്നത് വേരുറച്ചുപോയ ഒരു ധാരണയാണ്. മറ്റൊന്നിന്റെയും ദാസനാകാന്‍ തയ്യാറല്ലാത്ത അദ്ദേഹം ഭരണഘടനയോട് കൂറ് പ്രഖ്യാപിക്കാന്‍ ഇഷ്ടപ്പെടാതെ വി പി മേനോന് ഒരു കത്തെഴുതി തന്റെ കൂറ് പ്രകടിപ്പിക്കുകയാണുണ്ടായത് എന്ന് ഇന്ന് പലരും ഓര്‍ക്കുന്നില്ല. ഇതൊന്നും വകവയ്ക്കാതെ സര്‍ദാര്‍ പട്ടേലിന്റെ രഥം ഉരുണ്ടുപോയപ്പോള്‍ മഹാരാജാവും കുടുംബവും അറിയാതെ അദ്ദേഹം (രാജപ്രമുഖനായതുവഴി) മഹാരാജാവും മറ്റും അല്ലാതായി. കുടുംബപാരമ്പര്യമനുസരിച്ചും ഇവര്‍ പണ്ടേ പത്മനാഭദാസനായിരുന്നില്ല. മൂന്നു നൂറ്റാണ്ടുമുമ്പ് മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ സൃഷ്ടിച്ച ഒരു സ്ഥാനമാണത്രേ അത്. അയല്‍നാടുകളെ കൊള്ളയടിച്ചും നാട്ടുകാരില്‍നിന്ന് കരം പിരിച്ചും ഉണ്ടാക്കിയ നിസ്സീമമായ സമ്പത്ത് തനിക്ക് അനുഭവിക്കാനുള്ളതല്ലെന്ന ഒരു മറ ഉയര്‍ത്തിക്കൊണ്ട് മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ ദേവപ്രീതിയും ജനപ്രീതിയും ഒരടിക്ക് നേടിയെടുക്കാന്‍ പ്രയോഗിച്ച തന്ത്രമായിരുന്നു പത്മനാഭ സമര്‍പ്പണം. ദേവനെയും ജനത്തെയും ഒരുപോലെ തോല്‍പ്പിച്ച ഒരു പ്രവൃത്തിയായിരുന്നു അത്. നല്ല വഴിയിലൂടെ സമ്പത്ത് ലഭിച്ചില്ലെന്നു പറയുന്നില്ല. പരാന്തക പാണ്ഡ്യന്‍ ഒരു സ്വര്‍ണവിളക്ക് നല്‍കിയെന്ന് ഒരു ശാസനത്തില്‍ പറയുന്നുണ്ടത്രേ. മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ എല്ലാവരെയും വിഡ്ഢികളാക്കി വിട്ടത് അവര്‍ക്കാര്‍ക്കും കാണാനോ തൊടാനോ വയ്യാത്ത ഇരുട്ടറയില്‍ അതെല്ലാം അടച്ചിട്ടാണ്. ഈ ധനം വന്ന വഴികള്‍ ഏതെന്ന് കണ്ടവര്‍ക്ക് അത് നല്‍കേണ്ടത് ജനങ്ങള്‍ക്കാണെന്ന് തെളിഞ്ഞിരിക്കാം.

ഈ പ്രശ്നം ജനസമക്ഷം എത്തിയപ്പോള്‍ത്തന്നെ ഒരെളിയ നിര്‍ദേശം ഞാന്‍ വച്ചിരുന്നു. കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയും റിസര്‍വ്ബാങ്ക് ഗവര്‍ണറും കേന്ദ്ര ധനമന്ത്രിയും രാജപ്രതിനിധികളും അടങ്ങുന്ന ഒരു ഉന്നത സമിതിക്ക് പ്രശ്നം സമര്‍പ്പിക്കണമെന്ന്. പല അഭിപ്രായങ്ങള്‍ പ്രചാരത്തിലുണ്ടെങ്കിലും ഈ ആശയത്തോട് ഒടുവില്‍ യോജിക്കേണ്ടിവരുമെന്നതും അനിവാര്യമാണ്. ആര്‍ക്കും ദാസനാകാന്‍ വയ്യാത്ത മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ പത്മനാഭദാസനായിരുന്നില്ല. പിന്നീടുവന്ന തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജാക്കന്മാര്‍ അവര്‍ പത്മനാഭദാസരാണെന്ന് ആത്മാര്‍ഥമായി വിശ്വസിച്ചിരിക്കാം. രാജകുടുംബത്തിന്റെ യഥാര്‍ഥ പാരമ്പര്യം എന്താണെന്ന് അവര്‍ വേണ്ടപോലെ ധരിച്ചിട്ടില്ലെന്നു പറയുന്നത് കടന്ന കൈയാണെങ്കിലും അങ്ങനെ പറയാതെ നിവൃത്തിയില്ല. അവരുടെ ആധികാരികമായ വംശമുദ്രാവാക്യം 'ധര്‍മോസ്മത് കുലദൈവതം' എന്നതാണ്. തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജാക്കന്മാരുടെ കുലദേവത ധര്‍മം ആണ്. രാജാക്കന്മാരുടെ ധര്‍മമെന്താണെന്ന് നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ ചര്‍ച്ചചെയ്ത് തീരുമാനിക്കേണ്ടതല്ല. രാജാവ് പിതാവിനെയും പ്രജകളെയും രക്ഷിക്കുന്നു എന്ന തത്വം പണ്ടേ ഇവിടെ രാജധര്‍മമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജാക്കന്മാര്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചത് ധര്‍മപാലനമാണ് തങ്ങളുടെ വംശകര്‍ത്തവ്യം എന്നാണ്. കുലദേവത പത്മനാഭനാണെന്ന് ഈ പ്രസ്താവത്തില്‍ കാണുന്നില്ല. രാജമുദ്ര ഈ വാക്യം അടയാളപ്പെടുത്തിയതാണ്. ഈ വംശദേവതാചിത്രം അവതരിപ്പിച്ച വാക്യത്തെ തള്ളിക്കൊണ്ട് ഒരു പഴയ രാജാവ് ഇറക്കിയ നയരേഖ പാരമ്പര്യബോധത്തെ മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നതിന് ശക്തമല്ല.

ധര്‍മോസ്മത് കുലദൈവതം എന്ന വാക്യം തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്‍മെന്റിന്റെ എല്ലാ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലും അടുത്തകാലംവരെ കണ്ടിരുന്നു. പ്രജാപരിപാലനം എന്ന ഉന്നതലക്ഷ്യം രാജാക്കന്മാരെ ഓര്‍മിപ്പിക്കാന്‍ അതിന് കഴിയുന്നു. പത്മനാഭനെ കുലദേവതയായി ഒരിടത്തും ചിത്രീകരിച്ചിട്ടില്ല. മഹാരാജാവിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ദൈവങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ടമൂര്‍ത്തിയായ ദേവത പത്മനാഭന്‍ ആണെന്നല്ലാതെ ഇതില്‍ക്കവിഞ്ഞ് ഒരര്‍ഥവും അതിന് കാണേണ്ടതില്ല. എല്ലാ രാജാക്കന്മാര്‍ക്കും പണ്ട് വ്യക്തിപരമായ ഇഷ്ടം കൂടിയ ഒരു ദേവതയും രാജകുടുംബത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തില്‍ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു കുലദേവതയും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പഴയ കവിത അറിയുന്നവര്‍ക്കെല്ലാം നിശ്ചയമുണ്ടായിരിക്കും. തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജകുടുംബത്തിന് അങ്ങനെയൊരു ദേവതാ സങ്കല്‍പ്പം ഉണ്ടായിരിക്കണമല്ലോ. പത്മനാഭദാസന്‍ എന്ന ആകര്‍ഷകമായ വാക്കിന്റെ പുറകെ ഓടിയ ആളുകള്‍ ഒരു രാജകുടുംബത്തിന്റെ കുലദേവത എന്താണെന്നുപോലും അന്വേഷിച്ചില്ല. ധര്‍മം എന്നത് രാജധര്‍മവും രാജധര്‍മം പ്രജാസേവനവും ആണെങ്കില്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജാവ് ഒന്നാമത് പ്രജാദാസനാണ്. പത്മനാഭദാസനൊക്കെ അതിനുപുറകെയേ വരികയുള്ളൂ. ഈ വിശ്വാസം എങ്ങനെയോ എപ്പോഴോ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയെന്ന് തോന്നുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിന് മറ്റൊരു പേര് ധര്‍മരാജ്യം എന്നാണെന്നുപോലും നാമിന്ന് ഓര്‍ക്കുന്നില്ല; കുമാരനാശാന്‍ 'സിംഹപ്രസവ'ത്തില്‍ വര്‍ണിക്കുന്നുണ്ട്. 'ധര്‍മരാജ്യം' എന്നും വിശ്രുതമാണെന്നും എടുത്തുപറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മയുടെ അനന്തരഗാമി കാര്‍ത്തികതിരുനാള്‍ ബാലരാമവര്‍മ ധര്‍മരാജ എന്ന പേരില്‍ വിഖ്യാതനായി. തിരുവനന്തപുരം തലസ്ഥാനമാക്കിയതും ധര്‍മരാജാവാണ്. ഇപ്പറഞ്ഞ ദേശവസ്തുതകളെയെല്ലാം ചരിത്രത്തിനു വെളിയില്‍ തള്ളുന്നതിന് സമമാണ് ധര്‍മം കുടുംബദേവതയാണെന്ന സങ്കല്‍പ്പത്തെ മായ്ച്ചുകളയുന്നത്. പത്മനാഭദാസന്‍ എന്നതിനേക്കാള്‍ എത്രയോ പുരോഗമനപരമാണ് പ്രജാദാസന്‍ എന്ന ആശയം. പ്രജാദാസന്‍ എന്ന ചിന്ത ഉള്ളില്‍ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ് നിലവറ തുറക്കുമ്പോള്‍ കിട്ടിയ സ്വത്ത് പ്രജകള്‍ക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഇക്കാലത്തെ പണ്ഡിതന്മാര്‍ക്കും നേതാക്കള്‍ക്കുംപോലും തോന്നാതെ പോകുന്നത്. വി എസ് അച്യുതാനന്ദന് പ്രജകളുടെ അവകാശത്തെപ്പറ്റി ഒട്ടും സംശയം തോന്നാതിരുന്നത് എന്നും പ്രജാപക്ഷത്തുനില്‍ക്കുന്ന ഒരു മനസ്സ് ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ്; ചരിത്രപണ്ഡിതനായിട്ടല്ല. തിരുവിതാംകൂറില്‍ വ്യാജമായ അവകാശത്തിനുമേല്‍ ഒരു രാജാവ് (അവിട്ടം തിരുനാള്‍ ബാലരാമവര്‍മ) സിംഹാസനാരോഹണച്ചടങ്ങുകള്‍ക്കിടയില്‍ ഒരു വിലയേറിയ രത്നാഭരണം മോഷ്ടിച്ചെന്ന കഥപോലുമുണ്ട്. ('സിംഹാസനത്തില്‍നിന്ന് ജയിലിലേക്ക്', എന്ന നോവലില്‍ ഈ കഥകളെല്ലാം കുറുപ്പംവീട്ടില്‍ കെ എന്‍ ഗോപാലപിള്ള വിസ്തരിച്ച് പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്). പലര്‍ക്കും ഇന്നും ഉള്ളത് ആ കള്ളത്തമ്പുരാന്റെ മനസ്സാണ്.

പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ (വരാഹപുരാണം, ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരാണം, നമ്മാള്‍വാരുടെ കീര്‍ത്തനങ്ങള്‍ , ഇളങ്കോവടികളുടെ ചിലപ്പതികാരം തുടങ്ങി പലതിലും) പരാമര്‍ശങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. പത്മനാഭദാസന്‍ എന്നതിനപ്പുറത്ത് അവരുടെ ചിന്ത പ്രവേശിച്ചില്ല. ചരിത്ര പാണ്ഡിത്യം കുറവായ എനിക്കും പത്മനാഭദാസന്റെ ദാസനെപ്പോലെ ചിന്തിക്കാന്‍ കഴിയാതിരുന്നത് എന്റെ ഭാഗ്യംതന്നെ. ഇനി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഒരുപാട് കാര്യങ്ങളുണ്ട്. ജനങ്ങള്‍ക്കുള്ളതാണ് ഈ രഹസ്യധനം എന്ന നിലപാട് അംഗീകരിക്കാതെ ഒരു ആധുനിക സര്‍ക്കാരിന് മുന്നോട്ടുപോകാനാകില്ല. മ്യൂസിയം എന്ന ആശയം നന്ന്. എന്തെല്ലാം മ്യൂസിയത്തില്‍ പോകണം, നാടിനുവേണ്ടി എന്തെല്ലാമാണ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തെണ്ടത് എന്നൊക്കെ പ്രഗത്ഭരുടെ കമ്മിറ്റികള്‍ പരിശോധിച്ച് തീരുമാനങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കണം. അനാവശ്യങ്ങളായ തര്‍ക്കങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കി കാര്യം നടത്താന്‍ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കില്‍ നാം ഭാവിയുടെ മുമ്പില്‍ പരിഹാസ്യരാകുമെന്നു തീർച്ച.

ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ നിധിശേഖരം

മ്യൂസിയം പരിഗണിക്കാം: സുപ്രീംകോടതി

എം പ്രശാന്ത്

ദേശാഭിമാനി ദിനപ്പത്രം, ജൂലായ് 7 , 2011

ന്യൂഡല്‍ഹി: ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ നിലവറകളില്‍നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ അമൂല്യ ചരിത്രവസ്തുക്കള്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കാന്‍ അവ ദേശീയ മ്യൂസിയത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണമോ എന്ന് വിശദമായി പരിശോധിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇപ്പോള്‍ കണ്ടെത്തിയ സ്വത്തുശേഖരത്തില്‍ ഏതൊക്കെ സംരക്ഷിക്കണം, ഏതൊക്കെ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നതിന് ആര്‍ക്കിയോളജിക്കല്‍ സര്‍വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും നാഷണല്‍ മ്യൂസിയം അധികൃതരുടെയും സേവനം തേടാം. ചരിത്രവസ്തുക്കള്‍ കേടുകൂടാതെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് വിദഗ്ധരായ മ്യൂസിയം ക്യൂറേറ്റര്‍മാരുടെയും സഹായം പ്രയോജനപ്പെടുത്താം സുപ്രീംകോടതി പറഞ്ഞു. നിലവറയില്‍ കണ്ടെത്തിയ വസ്തുക്കള്‍ വീഡിയോയില്‍ പകര്‍ത്താനും ഫോട്ടോ എടുക്കാനും കോടതി നിര്‍ദേശിച്ചു. ഇനിയുള്ള നടപടിക്രമവും വീഡിയോയില്‍ പകര്‍ത്തണം. കണക്കെടുപ്പിന്റെ വിവരം ഇപ്പോള്‍ പുറത്തുവിടരുത്. സ്വത്തുസമ്പാദ്യങ്ങളെച്ചൊല്ലി അനാവശ്യവിവാദങ്ങള്‍ പാടില്ലെന്നും സ്വത്തുക്കള്‍ എണ്ണിത്തിട്ടപ്പെടുത്താന്‍ കോടതി നിയോഗിച്ച സമിതി അംഗങ്ങള്‍ പരസ്യമായ അഭിപ്രായപ്രകടനങ്ങള്‍ നിര്‍ത്തണമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രവും സ്വത്തുക്കളും സര്‍ക്കാര്‍ ഏറ്റെടുക്കണമെന്ന ഹൈക്കോടതി വിധിക്കെതിരെ ഉത്രാടം തിരുനാള്‍ മാര്‍ത്താണ്ഡ വര്‍മ സമര്‍പ്പിച്ച അപ്പീലില്‍ കക്ഷിചേരുന്നതിന് മൂലം തിരുനാള്‍ രാമവര്‍മയ്ക്ക് കോടതി അനുമതി നല്‍കി. വെള്ളിയാഴ്ച കേസ് വീണ്ടും കോടതി പരിഗണിക്കും. പൗരാണികമൂല്യമുള്ള സ്വത്തുക്കള്‍ കേടുകൂടാതെ സൂക്ഷിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന രണ്ട് ക്യൂറേറ്റര്‍മാരുടെ പേരുകള്‍ ഈ ഘട്ടത്തില്‍ നിര്‍ദേശിക്കണമെന്ന് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായം കേട്ടശേഷം സ്വത്തുക്കള്‍ സൂക്ഷിക്കുന്ന കാര്യത്തില്‍ ഉത്തരവു പുറപ്പെടുവിക്കാം കോടതി പറഞ്ഞു. നിലവറകളില്‍ കണ്ടെത്തിയ ചരിത്രവസ്തുക്കളില്‍ ഏതൊക്കെ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കണം, ഏതൊക്കെ സൂക്ഷിക്കണമെന്നും കോടതി നിര്‍ദേശിക്കും. ക്ഷേത്രസ്വത്തിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള അനാവശ്യവിവാദങ്ങളില്‍ ജസ്റ്റിസുമാരായ ആര്‍ വി രവീന്ദ്രന്‍ , എ കെ പട്നായിക് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് കടുത്ത ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ക്ഷേത്രസ്വത്തില്‍ഏതെങ്കിലും കക്ഷി ഉടമസ്ഥാവകാശം ഉന്നയിച്ചാല്‍ കോടതി കര്‍ശനനടപടിയെടുക്കും. സ്വത്തുവിവരങ്ങളെക്കുറിച്ചും നിലവറയ്ക്കുള്ളിലെ സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ചും മാധ്യമങ്ങളോട് സംസാരിച്ച ജസ്റ്റിസ് സി എസ് രാജനെ കോടതി വിമര്‍ശിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് രാജന്‍ അടക്കമുള്ളവരെ സ്വത്തുശേഖരത്തിന്റെ കണക്കെടുക്കാന്‍മാത്രമാണ് ചുമതലപ്പെടുത്തിയതെന്നും വിവരങ്ങള്‍ പരസ്യപ്പെടുത്താനല്ലെന്നും കോടതി ഓര്‍മിപ്പിച്ചു. ഇത്തരം പെരുമാറ്റം തുടര്‍ന്നാല്‍ എണ്ണിത്തിട്ടപ്പെടുത്തല്‍ സംഘത്തില്‍നിന്ന് പുറത്താക്കേണ്ടി വരും. നിലവറയിലെ വസ്തുക്കള്‍ എണ്ണിത്തിട്ടപ്പെടുത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് കോടതിയെ സമീപിച്ച സുന്ദരരാജനും വിവാദ പ്രസ്താവനകള്‍ക്ക് മുതിരരുത്. സ്വത്തുക്കള്‍ തിട്ടപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയയില്‍ രാജകുടുംബത്തിലെ അംഗത്തിനും പങ്കെടുക്കാം. ഇപ്പോഴത്തെ രാജാവ് ഉത്രാടം തിരുനാള്‍ മാര്‍ത്താണ്ഡ വര്‍മയ്ക്ക് ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാല്‍ പങ്കാളിയാകാന്‍ കഴിയുന്നില്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരു പ്രതിനിധിയെ നിശ്ചയിക്കാം. ഇക്കാര്യം സംഘത്തലവനായ ജസ്റ്റിസ് എം എന്‍ കൃഷ്ണനെ രേഖാമൂലം അറിയിക്കണം. പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കേണ്ട വസ്തുക്കളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കണം. ഇവ എവിടെ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കണമെന്ന കാര്യത്തില്‍ തീരുമാനംവേണം. തിരുവനന്തപുരത്തെ മ്യൂസിയംതന്നെ മതിയോ അതോ ക്ഷേത്രത്തോട് ചേര്‍ന്ന് പ്രത്യേക മ്യൂസിയം വേണോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങള്‍ ആലോചിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ നിലവറകളെ ക്കുറിച്ച് രാജകുടുംബം കോടതിയില്‍ സത്യവാങ്മൂലം സമര്‍പ്പിച്ചു.

നിലവറയിലെ അത്ഭുതം എന്തു ചെയ്യും?

വി എസ് അച്യുതാനന്ദന്‍

ദേശാഭിമാനി ദിനപ്പത്രം,
ജൂലായ് 7, 2ഒ11

ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ നിലവറകള്‍ ഒന്നൊന്നായി തുറക്കുമ്പോള്‍ അമൂല്യമായ നിധികളിലേക്ക് മാത്രമല്ല, വെളിച്ചം വീശുന്നത്; ചരിത്രത്തിന്റെ അടരുകളിലേക്കുമാണ്. സ്വര്‍ണവും തങ്കവും വെള്ളിയുമടക്കം ഒരു ലക്ഷമോ അതിലേറെയോ കോടികളുടെ സമ്പത്തിന്റെ അപാരവും അപൂര്‍വവുമായ നിധിശേഖരമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറകളില്‍ സൂക്ഷിച്ചുവച്ചതെന്നത് വിസ്മയാവഹമാണ്. കേരളത്തിലെ പ്രധാന ചര്‍ച്ചാവിഷയമായി ഇത് മാറി. സാര്‍വദേശീയമായിത്തന്നെ അത്ഭുതാദരങ്ങളോടെയാണ് ഇതു സംബന്ധിച്ച വാര്‍ത്തകള്‍ സ്വീകരിക്കുന്നത്. മറ്റ് നിധികളുടെ പിറകിലെന്നപോലെ ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ നിലവറകള്‍ക്കുള്ളിലെ സ്വര്‍ണവിഗ്രഹങ്ങളുടെയും സ്വര്‍ണക്കയറുകളുടെയും തങ്ക അങ്കികളുടെയും ആയിരക്കണക്കായ സ്വര്‍ണനാണയങ്ങളുടെയും തിളക്കത്തിനു പിറകില്‍ കണ്ണീരും ജനലക്ഷങ്ങളുടെ വിയര്‍പ്പും അദൃശ്യമായി തളംകെട്ടി നില്‍പ്പുണ്ടാവും.

പരാജയത്തിന്റെയും ഭീതിയുടെയും മരണത്തിന്റെയും ചുടുകണ്ണീരും, ഭക്തിയുടെ ആനന്ദകണ്ണീരും. കീഴടക്കലുകളുടെയും പിടിച്ചെടുക്കലുകളുടെയും പാപമോചനത്തിനായുള്ള കാണിക്കകളും പത്മനാഭപാദങ്ങളില്‍ ഭക്ത്യാദരപൂര്‍വം അര്‍പ്പിക്കപ്പെടുന്ന കാണിക്കകളും ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെടും. പുതിയ കാലഘട്ടത്തില്‍ പഴയ രാജസ്വത്തെയും ദേവസ്വത്തെയും കുറിച്ചറിയാനുള്ള വിസ്മയകരമായ അവസരമാണ് കേരളീയര്‍ക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. നിലവറകള്‍ തുറന്നപ്പോള്‍ കണ്ടതായി മാധ്യമങ്ങള്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യുന്നത് ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണങ്ങളല്ല. സുപ്രീംകോടതി നിയോഗിച്ച റിട്ടയേര്‍ഡ് ജസ്റ്റിസുമാര്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട ഏഴംഗ ഉന്നതതല കമ്മിറ്റി അറകളില്‍ തങ്ങള്‍ക്ക് കാണാന്‍ കഴിഞ്ഞ സ്വത്തുക്കള്‍ സംബന്ധിച്ച വിശദമായ സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ് കോടതിയില്‍ സമര്‍പ്പിക്കേണ്ടതാണ്. അപ്പോള്‍മാത്രമേ എത്ര രൂപയുടെ സമ്പാദ്യം ഉണ്ട് എന്ന് വ്യക്തമാവൂ.

അങ്ങനെ കൂട്ടിയെടുക്കുന്ന കണക്കാകട്ടെ തികച്ചും യാന്ത്രികവുമായിരിക്കും. കാരണം, ചരിത്ര പ്രാധാന്യവും വിശ്വാസത്തിന്റെ പരിവേഷവുമുണ്ടാവുമ്പോള്‍ വസ്തുവിന്റെ മൂല്യം തിട്ടപ്പെടുത്തുക അസാധ്യമാണ്. പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്ര നിലവറകളിലെ നിധിശേഖരം സംബന്ധിച്ച കണക്കെടുപ്പിന്റെ ഒരുഘട്ടംപോലും പൂര്‍ത്തിയായിട്ടില്ല. ഡോക്യുമെന്റേഷന്‍ പൂര്‍ത്തിയാവുകയും സുപ്രീംകോടതി അത് സൂക്ഷ്മപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു തരിപോലും നഷ്ടപ്പെടില്ലെന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്തി ഡോക്യുമെന്റേഷന് സൂക്ഷ്മപരിശോധന ഇനിയും ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം. ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ളതും മതപരമായതും കലാമേന്മയുള്ളതും, അതൊന്നുമല്ലാത്തതുമായ വസ്തുവകകള്‍ വേര്‍തിരിക്കുകയും കേടുപാട് വരാതെ സൂക്ഷിക്കാന്‍ സംവിധാനമുണ്ടാക്കുകയും വേണം. അതോടൊപ്പം ഈ മഹാസമ്പത്ത് അന്യാധീനപ്പെടാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക എന്ന പ്രശ്നവുമുണ്ട്. പ്രത്യേക സായുധ പോലീസ് വിഭാഗങ്ങളോ സൈനിക യൂണിറ്റ് തന്നെയോ ഇതിനാവശ്യമായി വരും.

നിലവറകളിലെ രഹസ്യം സുപ്രീംകോടതി മനസിലാക്കിക്കഴിയുന്നതോടെ കോടതിതന്നെ അതിനുള്ള എല്ലാ നടപടികളും ശാസ്ത്രീമായി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് കരുതാം. പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ നിധിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങള്‍ പുറത്തുവരാന്‍ തുടങ്ങിയതോടെ അതിന്റെ സൂക്ഷിപ്പും കൈവശാവകാശവും പ്രയോജനവും ഉപയോഗവും സംബന്ധിച്ച് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങള്‍ വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. വര്‍ഗീയവും സാമുദായികവുമായ മുതലെടുപ്പിനുള്ള തീവ്രശ്രമങ്ങളുമുണ്ട്. ഇപ്പോള്‍ നിലവറകള്‍ തുറന്നു പരിശോധിക്കാന്‍ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടത് ഏതു സാഹചര്യത്തിലാണ് എന്ന് പരിശോധിക്കാതെ, അതിലേക്ക് നയിച്ച കോടതിവിധികളും ആ വിധികള്‍ക്കാധാരമായ ക്ഷേത്രചരിത്രവും തിരുവിതാംകൂര്‍ ചരിത്രവും പരിശോധിക്കാതെ, നിധി കണ്ട് കണ്ണുമഞ്ഞളിച്ചവര്‍ വൈകാരികമായി പ്രതികരിക്കുകയാണ്. സ്വത്തുക്കള്‍ എങ്ങനെയുണ്ടാകുന്നു, നിധികള്‍ എങ്ങനെയുണ്ടാകുന്നു, അത് ആരുണ്ടാക്കുന്നു, അത് സംഭരിച്ചു കുന്നുകൂട്ടാന്‍ കഴിയുന്നതെന്തുകൊണ്ട് എന്നീ തികച്ചും ലളിതമായ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങള്‍ പരിശോധിക്കുകയോ പരിഗണിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതേയില്ല. നിധികള്‍ സംബന്ധിച്ചും പുരാവസ്തുക്കള്‍ സംബന്ധിച്ചും ഇന്ത്യന്‍ ഭരണഘടന എന്തുപറയുന്നുവെന്നും പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നേയില്ല. അതിന്റെ ന്യായാന്യായങ്ങള്‍ ഇഴകീറി പരിശോധിച്ച് പരമോന്നത നീതിപീഠം ഒരു തീരുമാനത്തിലെത്തട്ടെ. കോടതിയിലുള്ള ഈ കേസില്‍ ഇപ്പോള്‍ അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിന് പ്രസക്തിയില്ല. എന്നാല്‍ , ഇപ്പോഴത്തെ സംഭവവികാസങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ച കാര്യങ്ങള്‍ മറച്ചുവയ്ക്കുന്നത് വലിയ തെറ്റാണ്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിരതിരുന്നാള്‍ അന്തരിച്ചശേഷം ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രഭരണത്തില്‍ വലിയ പാകപ്പിഴകളുണ്ടാകുന്നുവെന്നും ക്ഷേത്രത്തിലെ ജംഗമ വസ്തുക്കള്‍ അല്‍പ്പാല്‍പ്പം അന്യാധീനപ്പെടുന്നുവെന്നും കോടതിയില്‍ പരാതികള്‍ വന്നത് തൊണ്ണൂറുകളുടെ ആദ്യമാണ്.

ഇന്ത്യ പരമാധികാരത്തിലെത്തിയതോടെ തിരുവിതാംകൂറിലും രാജഭരണത്തിന് പൂര്‍ണമായി അന്ത്യം കുറിച്ചു. നാളതുവരെ രാജാവായി തുടര്‍ന്ന വ്യക്തിക്ക് ചില പദവികള്‍ കല്‍പ്പിച്ചുനല്‍കിയെന്നു മാത്രം. ഉത്രാടം തിരുനാള്‍ മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ പ്രസ്തുത പദവികള്‍ അനന്തരാവകാശി എന്നനിലയില്‍ കൈയാളിക്കൊണ്ട് പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്ര ഭരണാധികാരിയായി സ്വയം അവരോധിതനായി. ക്ഷേത്രഭരണത്തില്‍ അതോടെ പല പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാവുകയും സ്വത്തുകളുടെ വിനിയോഗം സംബന്ധിച്ച ആരോപണമുയരുകയും ചെയ്തപ്പോഴാണ് വിശ്വാസികളായ ചിലര്‍ കേസുകളുമായി വന്നത്. ആ ഘട്ടത്തിലാണ് ഹിന്ദുത്വവാദികളും ശിവസേനക്കാരും അമ്പലത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിന് എന്ന വ്യാജേന ക്ഷേത്രഭരണത്തില്‍ ഇടപെടാന്‍ തുടങ്ങിയത്. പരാതിക്കാരായ ഭക്തന്മാരെയും അവരുടെ അഭിഭാഷകരെയും ഇക്കൂട്ടര്‍ ആക്രമിക്കുകയും ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നിടംവരെ അതെത്തി. 'റൂളര്‍' എന്ന വാക്കിന്റെ ബലത്തില്‍ ഉത്രാടം തിരുനാള്‍ മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മയ്ക്ക് പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രഭരണം കൈയാളാന്‍ അധികാരമില്ലെന്നാണ് 2007ല്‍ തിരുവനന്തപുരം പ്രിന്‍സിപ്പല്‍ സബ് കോടതി വിധിച്ചത്. കാരണം ഭരണഘടനാപരമായി സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാരിനാണ് സ്റ്റേറ്റിലെ പരമാധികാരം. മറ്റ് റൂളര്‍ ആരുമില്ല.

പണ്ട് രാജാവും പിന്നീട് രാജപ്രമുഖനുമായിരുന്ന ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ സഹോദരന് റൂളര്‍ ആയി അവകാശപ്പെടാനാവില്ലെന്നും കോടതി വിധിച്ചു. കഴിഞ്ഞ ജനുവരി 31ന് കേരള ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷന്‍ ബെഞ്ചും അസന്ദിഗ്ധമായി വിധി അംഗീകരിച്ചു. ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രഭരണം പൂര്‍ണമായും സ്റ്റേറ്റില്‍ നിക്ഷിപ്തമാണെന്നും ഗുരുവായൂര്‍ ക്ഷേത്രഭരണത്തിന് സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാര്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തിയതുപോലുള്ള സംവിധാനം പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ഏര്‍പ്പെടുത്തണമെന്നുമാണ് ഡിവിഷന്‍ ബെഞ്ചിന്റെ വിധി. വിവിധ കോടതികളില്‍ നടന്ന കേസുകളില്‍ ക്ഷേത്രഭരണാധികാരപ്രശ്നം മാത്രമല്ല അവിടത്തെ സുരക്ഷ, സ്വത്തുവകകള്‍ , നിലവറകളിലെ സ്വര്‍ണനിധികള്‍ , അതിന്റെ ദുരുപയോഗമുണ്ടാകുന്നുണ്ടോ, ചട്ടവിരുദ്ധമായി എന്തെങ്കിലും നടക്കുന്നുണ്ടോ എന്നിവയെല്ലാം പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഹൈക്കോടതി വിധിക്കെതിരെ ശ്രീ മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ സുപ്രീംകോടതിയില്‍ അപ്പീല്‍ നല്‍കി. ഈ കേസിന്റെ പരിഗണനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് മെയ് ആദ്യം ഏഴംഗ പരിശോധനാ സമിതിയെ സുപ്രീം കോടതിയെ നിയോഗിച്ചത്. ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടുമുതല്‍ അറിയപ്പെടുന്നതാണ് പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം.

1750ല്‍ മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ രാജ്യം തൃപ്പടിത്താനം നടത്തി പത്മനാഭദാസന്‍ എന്ന നിലയില്‍ ഭരണം തുടങ്ങി. കൊച്ചിവരെയും തമിഴ്നാടിന്റെ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും നീണ്ട വിജയകരമായ പടയോട്ടങ്ങളിലൂടെയും ശത്രുക്കളെ നിഗ്രഹിച്ചും പിഴയും മറ്റുമായി പിരിച്ചുമെല്ലാം ഉണ്ടാക്കിയ ധനമുള്‍പ്പെടെ നിലവറകളില്‍ സ്വരുക്കൂട്ടിയിട്ടുണ്ടാവാം. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യഘട്ടത്തില്‍ രാജഭരണത്തിനായി അഞ്ചുലക്ഷം രൂപ കടം കൊടുക്കാന്‍മാത്രം കഴിവുള്ള സമ്പന്നത ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രം. ക്ഷാമമകറ്റാനും വികസനത്തിനുമെല്ലാം പലപ്പോഴായി ക്ഷേത്രസ്വത്ത് ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയതും ചരിത്രം. പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം രാജകുടുംബത്തിന്റേതാണെന്ന് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാള്‍ ഒരിക്കലും അവകാശപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വില്‍പത്രത്തില്‍ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് പരാമര്‍ശിച്ചതേയില്ല.

1750ലെ തൃപ്പടിത്താനം ഐതിഹ്യമോ വാക്കാലുള്ളതോ അല്ല. രേഖാമൂലമുള്ളതാണ്. രാജാവെന്ന നിലയില്‍ കൈകാര്യംചെയ്യുന്ന വസ്തുവകകളെല്ലാം ക്ഷേത്രത്തിന്റേതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ക്ഷേത്രം രാജകുടുംബത്തിന്റെ സ്വത്താണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രശ്നമേ ഉദിച്ചില്ല. അങ്ങനെയെല്ലാമുള്ള ക്ഷേത്രത്തിലെ മഹത്തായ നിധിയാണിപ്പോള്‍ സുപ്രീംകോടതി നിര്‍ദേശപ്രകാരം പരിശോധിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. അത് ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. അത് പരിപാലിക്കുന്നതിന് പഴയ രാജകുടുംബത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയും സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതിനിധിയുമെല്ലാം ഉള്‍പ്പെട്ട നിയമാനുസൃതമുള്ള ട്രസ്റ്റുണ്ടാകണമെന്ന അഭിപ്രായമുയര്‍ന്നിട്ടുണ്ട്. ഹൈക്കോടതിവരെയുള്ള കോടതി വിധിയും അതാണ്. ക്ഷേത്രാചാരങ്ങളാകട്ടെ വിശ്വാസികളുടെ താല്‍പ്പര്യാനുസരണം തുടരുകയും വേണം. നിരവധി കുടുംബങ്ങള്‍ക്ക് ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റുകളില്‍ പാരമ്പര്യ ട്രസ്റ്റി എന്ന നിലയില്‍ അംഗത്വമുണ്ട്. അതുമാത്രമേ പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രകാര്യത്തിലും പ്രസക്തമാകൂ.

പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്ര നിലവറയിലെ നിധി അന്യാധീനപ്പെടരുത്. അദൃശ്യമായ ചോര്‍ച്ചയുണ്ടെങ്കില്‍ അത് തടയാനും കഴിയണം. കോടതിയുടെതന്നെ നിരീക്ഷണത്തില്‍ നിയമാനുസൃതമുള്ള ഭരണ സംവിധാനമുണ്ടായിക്കഴിഞ്ഞാല്‍ ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ ഇപ്പോള്‍ ചര്‍ച്ച ചെയ്യേണ്ടതില്ല. കരുതല്‍ നിധിയായും ചരിത്രവസ്തുക്കള്‍ എന്ന നിലയിലുമെല്ലാമുള്ള സൂക്ഷിപ്പിനുശേഷമുള്ള ധനം പ്രത്യുല്‍പ്പാദനപരമായി എങ്ങനെ വിനിയോഗിക്കാന്‍ കഴിയുമെന്ന് പിന്നീട് ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടട്ടെ. ആദ്യം കുറ്റമറ്റ കണക്കെടുപ്പും ഡോക്യുമെന്റേഷനും സംരക്ഷണ പദ്ധതികളും നടക്കട്ടെ. സുപ്രീംകോടതി വിധി വരുംവരെ ക്ഷമകാണിക്കുകയാണ് ആദ്യം വേണ്ടത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ നിധിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അതിശയോക്തിയും നാടുവാഴിത്ത സംസ്കാരപ്രകീര്‍ത്തനവും വന്‍തോതില്‍ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെന്നും കാണാതിരുന്നുകൂടാ. അനാവശ്യമായ ഒട്ടേറെ ആശയങ്ങള്‍ പ്രചരിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരമായി നിക്ഷിപ്തതാല്‍പ്പര്യക്കാര്‍ ഇത് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയാണ്. വിവാദങ്ങളുണ്ടാക്കി സാമുദായിക വികാരമിളക്കിവിടാനുള്ള എല്ലാ ശ്രമങ്ങള്‍ക്കുമെതിരെ ജാഗ്രത വേണം.

പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ സ്വത്തുശേഖരം

'ആദ്യം നെഞ്ചൊന്നാളി, പിന്നെ സഹസ്രസൂര്യപ്രഭ'

വിജയ്

ദേശാഭിമാനി, ജൂലായ് 6 , 2011

തിരു: നിലവറ തുറന്ന് അകത്തു കടന്നപ്പോള്‍ ആദ്യം കണ്ടത് മണ്‍കൂനമാത്രം. പതുക്കെ മണ്ണ് നീക്കിയപ്പോള്‍ ശ്രീപത്മനാഭാ... എന്ന് ഉറക്കെ വിളിച്ചുപോയി. അവിശ്വസനീയമായ ഈ മഹാത്ഭുതം കാണാന്‍ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചതിന് വിറയാര്‍ന്ന കൈകള്‍കൂപ്പി ശ്രീപത്മനാഭന് സ്തുതി പറഞ്ഞു. പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ സ്വത്തുശേഖരം തിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന് സാക്ഷിയായ ഒരു പ്രമുഖന്‍ തന്റെ അനുഭവം 'ദേശാഭിമാനി'യോട് പങ്കുവച്ചു. നിലവറയില്‍ എന്തോ ഉണ്ടെന്ന് പഴമക്കാര്‍ പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും നൂറു സ്വപ്നങ്ങളില്‍പ്പോലും ഉള്‍ക്കൊള്ളാത്തത്ര വന്‍ നിധിശേഖരമാണ് കണ്‍മുന്നില്‍ തെളിഞ്ഞത്.

ആയിരത്തിലേറെ നവരത്നക്കല്ല് പതിച്ച രണ്ടടി നീളമുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ തങ്കവിഗ്രഹത്തിന്റെയും അഞ്ചുതട്ടുള്ള കാഞ്ചനകിരീടത്തിന്റെയും തിളക്കം കണ്ണില്‍നിന്നു മായുന്നില്ല. ഇവയിലുണ്ടായിരുന്ന നവരത്നക്കല്ലുകള്‍ തിട്ടപ്പെടുത്താന്‍തന്നെ മണിക്കൂറുകള്‍ എടുത്തെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അനന്തശയന പ്രതിഷ്ഠയുടെ ചുറ്റുമായാണ് ആറു നിലവറയും.പ്രധാന നിലവറകളായ ശ്രീപണ്ടാരവകയും ഭരതക്കോണും ശിരോഭാഗത്താണ്. പാദത്തിനടുത്തായാണ് വ്യാസക്കോണും മറ്റു മൂന്ന് നിലവറയും.

നിലവറകള്‍ സംരക്ഷിക്കാനെന്നവണ്ണം അനന്തശയനത്തിനുമുന്നില്‍ത്തന്നെ നരസിംഹമൂര്‍ത്തിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. രണ്ടു നിലവറ നരസിംഹമൂര്‍ത്തിപ്രതിഷ്ഠയുടെ പിന്‍ഭാഗത്തോടു ചേര്‍ന്നുകിടക്കുന്നു. ശ്രീപണ്ടാരവക നിലവറ തുറക്കുന്നത് കണ്ടുനില്‍ക്കുന്നതുതന്നെ അവിസ്മരണീയ അനുഭവമായിരുന്നു. ആദ്യം ഭരതക്കോണ്‍ നിലവറയിലേക്കാണ് പോയത്. ആദ്യ വാതില്‍ തുറന്ന് അകത്തുകയറിയപ്പോള്‍ ഏതാനും വെള്ളിക്കട്ടികളും വെള്ളിക്കുടങ്ങളും മാത്രമേ കണ്ടുള്ളൂ.

രണ്ടാമത്തെ വാതില്‍തുറക്കാന്‍ സാധിക്കാത്തതിനാല്‍ തിരിച്ചിറിങ്ങി. തുടര്‍ന്ന്, ഭൂഗര്‍ഭ അറയുള്ള ശ്രീപണ്ടാരവക നിലവറയിലേക്കു പോയി. ഇവിടെ ആദ്യത്തെ ഇരുമ്പുവാതില്‍ തുറന്ന് അകത്തു കയറിയപ്പോള്‍ ഏറെക്കുറെ ശൂന്യമായ മുറികണ്ട് നെഞ്ചൊന്നു ആളി. ഒരു തടിപ്പെട്ടിയില്‍ 13 തുണ്ടായി കിടന്ന ഭഗവാന്റെ തങ്കത്തിടമ്പ് മാത്രമേ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവിടത്തെ ഭൂഗര്‍ഭ അറയിലേക്ക് ഇറങ്ങാനായില്ല. എല്ലായിടത്തും തടസ്സം നേരിടേണ്ടിവന്നതോടെ മനസ്സ് അസ്വസ്ഥമായി. രാത്രി ഒരുപോള കണ്ണടയ്ക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. പത്മനാഭനെക്കുറിച്ച് കേട്ടതെല്ലാം കടങ്കഥ മാത്രമാകുമോ... പിറ്റേന്ന് നേരം പുലര്‍ന്നപ്പോള്‍ ശ്രീപത്മനാഭ നാമം മനസ്സിലുരുവിട്ട് വീണ്ടും ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്.

നിലവറയിലെത്തി രണ്ടാമത്തെ വാതില്‍തുറന്ന് അകത്തുകയറിയപ്പോള്‍ പിടിയില്ലാത്ത മേശവലിപ്പുകള്‍പോലെ കരിങ്കല്ലുകള്‍ ചേര്‍ത്തുവച്ചിരിക്കുന്നു. മണ്ണുനീക്കിയപ്പോള്‍ കൂരിരുള്‍ നിറഞ്ഞ മുറിയില്‍ കത്തിജ്വലിക്കുന്ന സഹസ്രസൂര്യപ്രഭ. കിരീടങ്ങളുടെയും നവരത്നക്കല്ലുകള്‍ പതിപ്പിച്ച ആഭരണങ്ങളുടെയും സ്വര്‍ണനാണയങ്ങളുടെയും കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന തിളക്കമായിരുന്നു ആ പ്രകാശത്തിനുപിന്നില്‍ . ഇതെല്ലാം എടുത്തശേഷം മൂന്ന് വലിയ കുടംകണ്ടു. അതിലും ആഭരണങ്ങളായിരുന്നു. 70,000 കോടി രൂപയോളം വിലമതിക്കുന്ന വമ്പന്‍ശേഖരം കണ്ടെത്തിയത് ഇവിടെനിന്നായിരുന്നു.

ദേശാഭിമാനി